De IJzeren Halve Maan
Een Ottomaanse oorlogsonderscheiding (Ottomaans: حرب مدالیه سی, İA Ḥarb Madalyası). De onderscheiding werd op 1 maart 1915 ingesteld door Sultan Mehmed V. Hij werd ook regelmatig toegekend aan de geallieerde Duitsers en Oostenrijkers. In Duitstalige landen wordt hij de IJzeren Halve Maan genoemd. In Engelstalige landen staat hij ook bekend als de "Gallipoli Star". De Engelse naam "Gallipoli Star" herdenkt de hevige gevechten tussen Britse, geallieerde en Ottomaanse troepen van 19 februari 1915 tot 9 januari 1916 om het schiereiland Gallipoli. 25 april wordt in Australië en Nieuw-Zeeland nog steeds als nationale herdenkingsdag herdacht, als de verjaardag van de landing op Gallipoli.
De IJzeren Halve Maan was de laatste onderscheiding die door het Ottomaanse Rijk werd ingesteld voordat het in 1918/19 ten onder ging.
Ontwerp van de Iron Crescent
Een vijfpuntige rode ster met een Ottomaanse halve maan. In het midden staat het monogram ("tughra") van Sultan Mehmed V, met daaronder de datum volgens de islamitische kalender, "1333", wat overeenkomt met het christelijke jaar 1915. De medaille werd toegekend aan een rood-wit lint. Een speldversie met een speld op de achterkant was beschikbaar voor het parade-uniform.
De toegekende Ottomaanse onderscheidingen waren over het algemeen gemaakt van gelakt plaatstaal en waren vrij eenvoudig. Er bestaan echter ook hoogwaardige Duitse en Oostenrijkse versies van de IJzeren Halve Maan, van zeer goede kwaliteit. Ze waren meestal geëmailleerd en meerdelig, vaak van zilver. Deze onderscheidingen konden worden gekocht door mensen die in de handel van de orde actief waren. De bekendste Duitse fabrikant van deze onderscheiding was BB&Co.
Voorwaarde voor het behalen van de IJzeren Halve Maan
De IJzeren Halve Maan kon worden toegekend aan alle soldaten van het Ottomaanse leger en zijn bondgenoten, met name Duitsers en Oostenrijkers. De onderscheiding was gebaseerd op moed en verdienste aan het front. De sultan zelf of zijn opperbevelhebber en minister van Oorlog, luitenant-generaal Enver Pasja, kon de onderscheiding toekennen. De Duitse generaal Otto Liman von Sanders kon de onderscheiding echter ook toekennen, in zijn hoedanigheid van Duitse bevelhebber aan het Ottomaanse front. Generaal Otto Liman von Sanders was tevens maarschalk van het Ottomaanse leger.
Na 1920 weigerde de sultan echter andere onderscheidingen te erkennen dan die welke hij zelf had uitgereikt.
Iron Crescent Award-cijfers
Helaas is het aantal toegekende onderscheidingen onbekend. Ongeveer 25.000 Duitse soldaten dienden tot 1918 in het Ottomaanse oorlogstoneel. Daarom kan worden aangenomen dat ten minste enkele duizenden Duitse ontvangers de medaille hebben ontvangen.
Hoe draag je de Iron Crescent
als de IJzeren Kruis 2e Klasse De medaille zelf werd alleen gedragen op de dag van de uitreiking. Daarna werd het lint in het tweede knoopsgat van het uniform genaaid, net als het IJzeren Kruis 2e Klasse. De onderscheiding, als speldversiering, kon bij het parade-uniform alleen rechts op de borst worden gedragen. Duitsers droegen echter ook graag de speldversiering, net als de IJzeren Kruis 1e Klasse aan de linkerkant van de borst.
Er zijn ook exemplaren met gevechtssluitingen op het lint. Deze sluitingen zijn echter niet officieel en mochten eigenlijk niet gedragen worden.
Een Turkse wet van 21 november 1951 staat het dragen van voormalige Ottomaanse oorlogsonderscheidingen expliciet toe. De IJzeren Halve Maan was en is nog steeds een zeer gerespecteerde onderscheiding in Turkije.
Waarde en aankoop van een Iron Crescent
Door het grote aantal verschillende versies kan de waarde alleen individueel worden bepaald. Ottomaanse exemplaren zijn minder populair bij verzamelaars en brengen zelden meer dan € 100 op. Hoogwaardige Duitse exemplaren zijn populairder bij verzamelaars en kunnen tot € 500 opbrengen. Speciale exemplaren kunnen € 1.000 of meer opbrengen. We zijn ook op zoek naar certificaten, foto's van de drager, miniaturen en etuis. We zijn altijd geïnteresseerd in de aankoop van dergelijke items.
